Kronika - ROD im. B. Chrobrego w Stargardzie

Przejdź do treści

Kronika
POD B. Chrobrego:



Historia POD im. Bolesława Chrobrego

w Stargardzie przy ul. Na Grobli 3

od powstania do roku 2000:

 

Tereny rolne, położone wzdłuż ulic Wiejskiej i Nowowiejskiej w Stargardzie jeszcze przed 1945 rokiem użytkowane były przez Niemców jako ogrody przydomowe, każdy wielkości około 15 arów. W 1947 roku była tam jedna stara alejka z przyległymi działkami. W 1949 roku powstała samorzutnie pierwsza grupa organizacyjna, składająca się z pracowników kolei. Zarządu Dróg, Poczty i ZNTK, która podjęła starania o utworzenie w tym rejonie pracowniczych ogrodów działkowych. Staraniom tym patronowały związki zawodowe, które zgodnie z ustawą z dnia 09.03.1949 roku miały nadzorować i wspierać rozwój ogrodów pracowniczych. Po protokolarnym przyjęciu od władz miejskich w 1949 r., areał podzielono na działki po około 500 m2 i rozdzielono je pomiędzy pracowników wyżej wymienionych zakładów.

Ø W pierwszym zarządzie pracowali:

·        Jan Gibała,

·        Zenon Kopczyński,

·        Eugeniusz Zięba

·        Józef Tomczyk, (który pełnił funkcję prezesa).

Siedzibę biura POD utworzono w wolnym pomieszczeniu oficyny budynku przy ul. Robotniczej 2, które uprzednio wyremontowali we własnym zakresie członkowie zarządu ogrodu.

Do pierwszych efektów organizacyjnych można zaliczyć to, że wystarano się o siatkę do ogrodzenia od ZNTK, słupki betonowe od Zarządu Drogowego, mieszczącego się przy ul. Bydgoskiej, a Poczta udzieliła wsparcia finansowego na zakup innych potrzebnych materiałów i narzędzi oraz pierwszych drzewek i krzewów owocowych. W 1950 roku teren poszerzono o dalszych kilkanaście działek tak, że w sumie powstało ich 139.

Na pierwszym walnym zebraniu działkowców, zorganizowanym wiosną 1950 roku, powołano nowy, poszerzony zarząd i wybrano na patrona POD Bolesława Chrobrego - pierwszego polskiego króla z rodu Piastów, którego państwo obejmowało Pomorze Zachodnie aż do rzeki Odry.

Ø W skład nowego zarządu zostali wybrani:

·        Marian                 Bursztyniak         - prezes

·        Maria                   Kilian                   - zastępca prezesa

·        Zenon                  Kapczyński          - sekretarz

·        Eugeniusz           Zięba                   - gospodarz

Ø oraz członkowie zarządu:

·        Mieczysław Maranda,

·        Wanda Panek

·        Joanna Ociepa.

·          Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został: Czesław Kwiatkowski.

 

Zarząd ten okazał się bardzo stabilny i z niewielkimi zmianami przetrwał przez następne kadencje aż do roku 1980.

Ze względu na wielkie zapotrzebowanie na działki, już na początku roku 1970, rozpoczęto starania o nowe tereny, położone pomiędzy ulicami: Na Grobli i Grunwaldzką oraz po północnej stronie ul. Bydgoskiej. W tym czasie były one użytkowane jako pola uprawne i jako ogrody, a w części były to mokradła i zdziczały nieużytek, na którym rosły drzewa oraz samosiewy wymagające usunięcia. Pomimo to, pozyskanie ich dla POD wymagało wielu zabiegów i interwencji włącznie z wyjazdem do instytucji centralnych w Warszawie, a to z powodu, że były one w znacznej części użytkowane przez osoby posiadające wpływy we władzach miasta. Ostatecznie jednak w 1980 roku przejęto kompleks około 28 ha, który w całości włączono do ogrodów im. B. Chrobrego.

Znajdujące się na przejętym terenie obiekty drobiarni wykupiono od rolnika Józefa Sieradzana i adoptowano je na Biuro Zarządu POD i niewielką świetlicę. Przy pomocy wojskowych ciągników wyrywano zarośla i karczowano pnie wyciętych drzew. Niektóre z nich żołnierze wysadzali przy pomocy materiałów wybuchowych, a następnie wywozili na przyczepach używanych do ciężkiego sprzętu. Większość gruntów w lm rejonie zaliczana jest do IV klasy, ale część zakwalifikowana jest do V klasy jakości. Tereny po wschodniej stronie miasta, w dolinie Małej Iny, do której przylega ul. Grunwaldzka, są podmokłe i wymagały melioracji. Udało się ją przeprowadzić przy pomocy Rejonowego Przedsiębiorstwa Melioracyjnego w Stargardzie.

W rozliczeniu przydzielono do użytkowania około 60 działek pracownikom tego przedsiębiorstwa. Aby rozwiązać problem zaopatrzenia działek w wodę, sukcesywnie w miarę posiadanych środków budowano studnie, hydrofory i sieć nawadniającą. Pierwsza studnia głębinowa została oddana do eksploatacji w 1978 roku, druga studnia i hydrofor w 1989 roku, a trzecia studnia wraz z nowym hydroforem w 1998 roku.

Ze wspomnień członków zarządu POD wynika, że najcięższy okres w ich pracy przypadł na koniec lat 80. Wtedy to rozwinięte były roboty związane z nawodnieniem działek. Fundusze własne ogrodu okazały się niewystarczające, a wnioski o dofinansowanie kierowane do WZ PZD nie dały żadnych efektów.

Wyjście z trudnej sytuacji przyniosły jedynie działania działkowców znanych w Stargardzie z pasji działania na rzecz rozwoju miasta, to jest:

- Adama Kisio,

- ówczesnego posła na sejm RP Pawła Kowalczyka,

- Jana Dąbrowskiego

- i delegata WZ PZD Kazimierza Hałubka.

Dzięki ich staraniom uzyskano dotację z budżetu miasta w wysokości 160 mln. zł, która umożliwiła rozliczenie najpilniejszych zobowiązań.

Trzeba podkreślić, że wszystkie prace niefachowe przy nawadnianiu ogrodu wykonywane były przez użytkowników działek w czynie społecznym. Obecnie 3 studnie głębinowe i hydrofornie całkowicie pokrywają potrzeby ogrodu, a nawet sąsiedni ogród im. M. Konopnickiej korzysta z ujęcia wody należącego do POD „Chrobry”.


         Stan posiadania gruntów POD „Chrobry” na 30.06.1999 r. wynosił:

- przy ulicach Wiejskiej i Nowowiejskiej                            - pow. 3,0918 ha       - działek 139

- przy ulicach Grobli, Grunwaldzkiej oraz Bydgoskiej       - pow. 36,3828 ha     - działek 1038

- przy ul. Ochronnej                                                          - pow. 1,4400 ha       - działek 30

===========================

                                                                             Razem  - pow. 40,9146 ha     - działek 1207

 

Ze względu na prowadzone prace pomiarowe, związane z przejmowaniem gruntów w użytkowanie wieczyste, wyżej podane powierzchnie mogą ulec nieznacznym korektom.

Nie zachowały się dokumenty z pierwszych lat działalności ogrodu im. B. Chrobrego. Część informacji oparto na relacji wieloletniego działacza społecznego i członka pierwszego Zarządu - Zenona Kopczyńskiego.

 

Najważniejsze zamierzenia gospodarcze były realizowane w następującej kolejności:

1949 r. - przejęcie pierwszego areału przy ulicach Wiejskiej Nowowiejskiej, co

              należy uznać za rok powstania POD im. B. Chrobrego, a to znaczy, że

              rok 1999 był rokiem jubileuszowym 50-lecia tego ogrodu;

1972 r. - adaptacja obiektów gospodarczych na biuro, świetlicę i magazyn;

1984 r. - włączenie do „Chrobrego” ogrodów pracowniczych Okręgowego Zarządu

              Transportu i Maszyn Drogowych (dawna „Jutrzenka");

    - budowa studni i hydroforów, jak wspomniano wyżej i 1978, 1989, 1998 -

    z równoległą rozbudową sieci nawadniających i elektrycznych.

 

Ostatnie walne zebranie odbyło się w 1996 roku, na którym działkowcy wybrali zarząd POD w następującym składzie:

ü prezes         - Antoni Kasprzak,

ü sekretarz     - Kazimierz Trymers

ü skarbnik      - Ryszard Bedorf

ü gospodarz   - Stanisław Torchała

 

Członkami zarządu zostali:

Zdzisław Kutrowski, Tadeusz Katanowski, Ryszard Sujecki, Edward Wędzina, Zenon Wojtkowiak, Edward Janusz, Wanda Standt, Wojciech Wierzchowski, Zdzisław Lewandowski i Andrzej Kowalski.


Komisję Rewizyjną tworzyli:

Przewodniczący - Stanisław Sidorowicz oraz członkowie - Czesław Kudasz, Zbigniew Karwecki, Jan Wojewoda i pan Terlecki,


Komisję Rozjemczą tworzyli:

Przewodniczący - Teobald Jaroszczak oraz członkowie - Wojciech Lewandowski i Maria Śledzewska.

 

Oprócz wymienionych osób, na podstawie dostępnej dokumentacji można stwierdzić, że w zarządzie POD w różnych okresach działali społecznie działkowicze:

Mirosław Grochocki, Stanisław Wilczyński, Leopold Mikiewicz, Stanisław Dębiński, Franciszek Zimny, Jan Ckuj, Jan Alabrudziński, Henryk Piekarski, Jan Tuszyński, Józef Jurkiewicz, Józef Fau, Jan Poziemski, Lilianna Nowakowska, Jan Pietrzak.

POD im. B. Chrobrego w okresie półwiecznej działalności przekształciły się w duży zespół ogrodniczy, liczący ponad 1200 drobnych producentów warzyw, kwiatów i owoców. Kierowanie nim opiera się w przeważającej mierze na pracy społecznej. Wynagrodzenie Zarządu (1 etat podzielony na 5 osób) jest tylko symboliczne i nie odpowiadające zadaniom, jakie są do wykonania. Pomimo trudności natury administracyjno-biurowej, wykonano w ostatnich dwóch latach ważną pracę, polegającą na zgromadzeniu niezbędnych dokumentów do notarialnego przejęcia poszczególnych sektorów ogrodu w wieczyste użytkowanie, nieodpłatnie na 99 lat, a przy tym tereny te są wolne od opłat podatkowych.

W zamierzeniach gospodarczych obecnego zarządu jest budowa warsztatu naprawczego, wyposażonego w narzędzia niezbędne do utrzymania w stałej sprawności technicznej sieci wodociągowej, elektrycznej i innych urządzeń zainstalowanych na terenie ogrodu. Kolejnym zadaniem o mniejszym zakresie jest remont świetlicy i poprawa estetyki biura POD.

 

Dni Działkowca, wyróżnienia…

Podobnie jak w innych POD, obchodzone we wrześniu Dni Działkowca były okazją do wyróżnienia osób, które najlepiej wspomagały pracą społeczną wszystkie zamierzenia organizacyjne ogrodzie im. B. Chrobrego. Nie organizowano ogólnych zebrań działkowców, bo i jak? Gdzie pomieścić 1200 ludzi, a może i więcej, bo z rodzinami? Technicznie - to niemożliwe w warunkach ogrodu. Spotkania odbywały się w grupie zaproszonych osób, które zostały wytypowane do wyróżnienia za najładniejsze działki i altany - zakwalifikowane podczas okresowych lustracji komisyjnych. Dokonywano też zbiórki nadwyżki warzyw i owoców od ofiarnych działkowiczów, a potem przekazywano je jako dar dla Domu Dziecka i na potrzeby Szkoły Podstawowej nr 9.

 

Na podstawie oceny wieloletniego wkładu pracy na rzecz rozwoju POD im. B. Chrobrego, złotymi odznakami „Zasłużony Działkowiec" zostali wyróżnieni następujący członkowie ogrodu:

Franciszek Babista, Ryszard Bedorf, Marian Bursztyniak, Jan Bielecki, Stanisław Dębiński, Józef Hereda, Bronisław Hała, Feliks Jaroszyński, Antoni Kacprzak, Zenon Kapczyński, Jerzy Kilar, Czesław Kwiatkowski, Władysław Kowalski, Aleksander Lubiński, Stanisław Lutyński, Leon Rzepecki, Zdzisław Sidwa, Stanisław Strzyga, Dominik Szuber, Józef Szymlek, Leon Tuszyński, Jan Tuszyński, Eugeniusz Zięba.

Odznakami w stopniu srebrnym i brązowym oraz dyplomami uznania uhonorowano kilkuset wyróżniających się działkowiczów.

 

 




============================================================================================   

    - opracowano na podstawie książki „Stargardzkie Ogrody Działkowe 1949-2000” wydanej w 2000 roku i napisanej przez Edwarda Olszewskiego…




Obecnie POD im. Bolesława Chrobrego

w Stargardzie posiada:

 

- działek łącznie mamy: 1205
- członków - działkowców: 1514
- - - ogród podlega pod gminę Stargard - - -

. . .
© Copyright 2022-2023 - ROD im. B. Chrobrego w Stargardzie. - Wszelkie prawa zastrzeżone. - /TADEUSZPL/

Wróć do spisu treści