Kronika
POD B. Chrobrego:
|
w Stargardzie przy ul. Na Grobli 3 od powstania do roku 2000: Tereny rolne, położone wzdłuż ulic Wiejskiej i
Nowowiejskiej w Stargardzie jeszcze przed 1945 rokiem użytkowane były
przez Niemców jako ogrody przydomowe, każdy wielkości około 15 arów. W 1947
roku była tam jedna stara alejka z przyległymi działkami. W 1949 roku powstała samorzutnie
pierwsza grupa organizacyjna, składająca się z pracowników kolei. Zarządu Dróg,
Poczty i ZNTK, która podjęła starania o utworzenie w tym rejonie pracowniczych
ogrodów działkowych. Staraniom tym patronowały związki zawodowe, które zgodnie
z ustawą z dnia 09.03.1949 roku miały nadzorować i wspierać rozwój ogrodów
pracowniczych. Po protokolarnym przyjęciu od władz miejskich w 1949 r.,
areał podzielono na działki po około 500 m2 i rozdzielono je
pomiędzy pracowników wyżej wymienionych zakładów. Ø W pierwszym zarządzie pracowali: ·
Jan Gibała, ·
Zenon
Kopczyński, ·
Eugeniusz
Zięba ·
Józef Tomczyk,
(który pełnił funkcję prezesa). Siedzibę biura POD utworzono w wolnym pomieszczeniu
oficyny budynku przy ul. Robotniczej 2, które uprzednio wyremontowali we
własnym zakresie członkowie zarządu ogrodu. Do pierwszych efektów organizacyjnych można zaliczyć to,
że wystarano się o siatkę do ogrodzenia od ZNTK, słupki betonowe od Zarządu
Drogowego, mieszczącego się przy ul. Bydgoskiej, a Poczta udzieliła wsparcia
finansowego na zakup innych potrzebnych materiałów i narzędzi oraz pierwszych
drzewek i krzewów owocowych. W 1950 roku teren poszerzono o dalszych kilkanaście działek
tak, że w sumie powstało ich 139. Na pierwszym walnym zebraniu działkowców, zorganizowanym
wiosną 1950 roku, powołano nowy, poszerzony
zarząd i wybrano na patrona POD Bolesława Chrobrego - pierwszego
polskiego króla z rodu Piastów, którego państwo obejmowało Pomorze Zachodnie aż
do rzeki Odry. Ø W skład nowego zarządu zostali
wybrani: ·
Marian Bursztyniak - prezes ·
Maria Kilian - zastępca
prezesa ·
Zenon Kapczyński
- sekretarz ·
Eugeniusz Zięba - gospodarz ·
Mieczysław
Maranda, ·
Wanda Panek ·
Joanna Ociepa. ·
Przewodniczącym
Komisji Rewizyjnej został: Czesław Kwiatkowski.
Zarząd ten okazał się bardzo stabilny i z niewielkimi zmianami przetrwał przez
następne kadencje aż do roku 1980.
Ze względu na wielkie zapotrzebowanie na działki, już na początku roku 1970,
rozpoczęto starania o nowe tereny, położone pomiędzy ulicami: Na Grobli i
Grunwaldzką oraz po północnej stronie ul. Bydgoskiej. W tym czasie były one
użytkowane jako pola uprawne i jako ogrody, a w części były to mokradła i
zdziczały nieużytek, na którym rosły drzewa oraz samosiewy wymagające
usunięcia. Pomimo to, pozyskanie ich dla POD wymagało wielu zabiegów i
interwencji włącznie z wyjazdem do instytucji centralnych w Warszawie, a to z
powodu, że były one w znacznej części użytkowane przez osoby posiadające wpływy
we władzach miasta. Ostatecznie jednak w 1980 roku przejęto kompleks
około 28 ha, który w całości włączono do ogrodów im. B. Chrobrego. Znajdujące
się na przejętym terenie obiekty drobiarni wykupiono od rolnika Józefa
Sieradzana i adoptowano je na Biuro Zarządu POD i niewielką świetlicę. Przy
pomocy wojskowych ciągników wyrywano zarośla i karczowano pnie wyciętych drzew.
Niektóre z nich żołnierze wysadzali przy pomocy materiałów wybuchowych, a
następnie wywozili na przyczepach używanych do ciężkiego sprzętu. Większość
gruntów w lm rejonie zaliczana jest do IV klasy, ale część zakwalifikowana jest
do V klasy jakości. Tereny po wschodniej stronie miasta, w dolinie Małej Iny,
do której przylega ul. Grunwaldzka, są podmokłe i wymagały melioracji. Udało
się ją przeprowadzić przy pomocy Rejonowego Przedsiębiorstwa Melioracyjnego w
Stargardzie. W
rozliczeniu przydzielono do użytkowania około 60 działek pracownikom
tego przedsiębiorstwa. Aby rozwiązać problem zaopatrzenia działek w wodę,
sukcesywnie w miarę posiadanych środków budowano studnie, hydrofory i sieć
nawadniającą. Pierwsza studnia głębinowa została oddana do eksploatacji
w 1978 roku, druga studnia i hydrofor w 1989 roku,
a trzecia studnia wraz z nowym hydroforem w 1998 roku. Wyjście z trudnej
sytuacji przyniosły jedynie działania działkowców znanych w Stargardzie z pasji
działania na rzecz rozwoju miasta, to jest: - Adama Kisio, - ówczesnego posła na
sejm RP Pawła Kowalczyka, - Jana Dąbrowskiego - i delegata WZ PZD
Kazimierza Hałubka. Dzięki ich staraniom uzyskano dotację z budżetu miasta w
wysokości 160 mln.
zł, która umożliwiła
rozliczenie najpilniejszych zobowiązań. Trzeba
podkreślić, że wszystkie prace niefachowe przy nawadnianiu ogrodu wykonywane
były przez użytkowników działek w czynie społecznym. Obecnie 3 studnie
głębinowe i hydrofornie całkowicie pokrywają potrzeby ogrodu, a nawet sąsiedni
ogród im. M. Konopnickiej korzysta z ujęcia wody należącego do POD „Chrobry”. Stan
posiadania gruntów POD „Chrobry” na 30.06.1999 r. wynosił: - przy ulicach
Wiejskiej i Nowowiejskiej - pow. 3,0918 ha -
działek 139 - przy ulicach Grobli,
Grunwaldzkiej oraz Bydgoskiej -
pow. 36,3828 ha - działek 1038 - przy ul.
Ochronnej - pow. 1,4400 ha - działek 30 ===========================
Razem - pow. 40,9146
ha - działek 1207 Ze
względu na prowadzone prace pomiarowe, związane z przejmowaniem gruntów w
użytkowanie wieczyste, wyżej podane powierzchnie mogą ulec nieznacznym
korektom. Nie
zachowały się dokumenty z pierwszych lat działalności ogrodu im. B. Chrobrego.
Część informacji oparto na relacji wieloletniego działacza społecznego i
członka pierwszego Zarządu - Zenona Kopczyńskiego. Najważniejsze
zamierzenia gospodarcze były realizowane w następującej kolejności: 1949 r. - przejęcie pierwszego areału przy ulicach Wiejskiej
Nowowiejskiej, co należy
uznać za rok powstania POD im. B. Chrobrego, a to znaczy, że rok 1999
był rokiem jubileuszowym 50-lecia tego ogrodu; 1972 r. - adaptacja obiektów gospodarczych na biuro,
świetlicę i magazyn; 1984 r. - włączenie do „Chrobrego” ogrodów pracowniczych Okręgowego
Zarządu Transportu i Maszyn Drogowych (dawna
„Jutrzenka"); - budowa studni i hydroforów, jak
wspomniano wyżej i 1978, 1989, 1998 - z równoległą rozbudową sieci nawadniających
i elektrycznych. Ostatnie
walne zebranie odbyło się w 1996 roku, na którym działkowcy wybrali
zarząd POD w następującym składzie: ü prezes - Antoni Kasprzak, ü sekretarz - Kazimierz Trymers ü skarbnik - Ryszard Bedorf ü gospodarz -
Stanisław Torchała Członkami
zarządu zostali: Zdzisław
Kutrowski, Tadeusz Katanowski, Ryszard Sujecki, Edward Wędzina, Zenon Wojtkowiak,
Edward Janusz, Wanda Standt, Wojciech Wierzchowski, Zdzisław Lewandowski i
Andrzej Kowalski. Komisję
Rewizyjną tworzyli:
Przewodniczący
- Stanisław Sidorowicz oraz członkowie - Czesław Kudasz, Zbigniew Karwecki, Jan
Wojewoda i pan Terlecki, Komisję
Rozjemczą tworzyli:
Przewodniczący
- Teobald Jaroszczak oraz członkowie - Wojciech Lewandowski i Maria Śledzewska.
Oprócz
wymienionych osób, na podstawie dostępnej dokumentacji można stwierdzić, że w
zarządzie POD w różnych okresach działali społecznie działkowicze: Mirosław
Grochocki, Stanisław Wilczyński, Leopold Mikiewicz, Stanisław Dębiński,
Franciszek Zimny, Jan Ckuj, Jan Alabrudziński, Henryk Piekarski, Jan Tuszyński,
Józef Jurkiewicz, Józef Fau, Jan Poziemski, Lilianna Nowakowska, Jan Pietrzak. POD
im. B. Chrobrego
w okresie półwiecznej działalności przekształciły się w duży zespół ogrodniczy,
liczący ponad 1200 drobnych producentów warzyw, kwiatów i owoców.
Kierowanie nim opiera się w przeważającej mierze na pracy społecznej.
Wynagrodzenie Zarządu (1 etat podzielony na 5 osób) jest tylko
symboliczne i nie odpowiadające zadaniom, jakie są do wykonania. Pomimo
trudności natury administracyjno-biurowej, wykonano w ostatnich dwóch latach
ważną pracę, polegającą na zgromadzeniu niezbędnych dokumentów do notarialnego
przejęcia poszczególnych sektorów ogrodu w wieczyste użytkowanie, nieodpłatnie
na 99 lat, a przy tym tereny te są wolne od opłat podatkowych. W
zamierzeniach gospodarczych obecnego zarządu jest budowa warsztatu naprawczego,
wyposażonego w narzędzia niezbędne do utrzymania w stałej sprawności
technicznej sieci wodociągowej, elektrycznej i innych urządzeń zainstalowanych
na terenie ogrodu. Kolejnym zadaniem o mniejszym zakresie jest remont świetlicy
i poprawa estetyki biura POD. Dni
Działkowca, wyróżnienia… Podobnie
jak w innych POD, obchodzone we wrześniu Dni Działkowca były okazją do wyróżnienia
osób, które najlepiej wspomagały pracą społeczną wszystkie zamierzenia
organizacyjne ogrodzie im. B. Chrobrego. Nie organizowano ogólnych zebrań działkowców,
bo i jak? Gdzie pomieścić 1200 ludzi, a może i więcej, bo z rodzinami?
Technicznie - to niemożliwe w warunkach ogrodu. Spotkania odbywały się w grupie
zaproszonych osób, które zostały wytypowane do wyróżnienia za najładniejsze
działki i altany - zakwalifikowane podczas okresowych lustracji komisyjnych.
Dokonywano też zbiórki nadwyżki warzyw i owoców od ofiarnych działkowiczów, a
potem przekazywano je jako dar dla Domu Dziecka i na potrzeby Szkoły
Podstawowej nr 9. Na
podstawie oceny wieloletniego wkładu pracy na rzecz rozwoju POD im. B.
Chrobrego, złotymi odznakami „Zasłużony Działkowiec" zostali wyróżnieni
następujący członkowie ogrodu: Franciszek
Babista, Ryszard Bedorf, Marian Bursztyniak, Jan Bielecki, Stanisław Dębiński,
Józef Hereda, Bronisław Hała, Feliks Jaroszyński, Antoni Kacprzak, Zenon
Kapczyński, Jerzy Kilar, Czesław Kwiatkowski, Władysław Kowalski, Aleksander
Lubiński, Stanisław Lutyński, Leon Rzepecki, Zdzisław Sidwa, Stanisław Strzyga,
Dominik Szuber, Józef Szymlek, Leon Tuszyński, Jan Tuszyński, Eugeniusz Zięba. Odznakami
w stopniu srebrnym i brązowym oraz dyplomami uznania uhonorowano kilkuset
wyróżniających się działkowiczów.
============================================================================================ - opracowano na podstawie książki „Stargardzkie Ogrody Działkowe 1949-2000” wydanej w 2000 roku i napisanej przez Edwarda Olszewskiego… |
|
w Stargardzie posiada:
- działek łącznie mamy: 1205 - członków - działkowców: 1514 - - - ogród podlega pod gminę Stargard - - - |